Eerste koude persing of koude extractie? Wat deze termen bij olijfolie echt betekenen

Estrattore centrifugo decanter utilizzato nella moderna estrazione dell’olio di oliva

Kort samengevat

  • ‘Eerste koude persing’ en ‘koude extractie’ zijn niet hetzelfde.
  • Verordening (EU) 2022/2104 reserveert beide termen voor vierge en extra vierge olijfolie verkregen onder 27 °C, maar voor verschillende extractiesystemen.
  • Eerste koude persing betreft traditionele hydraulische persen; koude extractie betreft percolatie of centrifugatie van olijvenpasta.
  • De term alleen bewijst geen hogere kwaliteit: extra vierge moet ook voldoen aan chemische en organoleptische criteria.

‘Eerste koude persing’ is een bekende tekst op olijfolie. Moderne oliën vermelden vaak ‘koud geëxtraheerd’. Volgens de EU-wetgeving zijn dit geen uitwisselbare termen.

Wat betekent eerste koude persing wettelijk?

Verordening (EU) 2022/2104 staat deze term alleen toe voor vierge of extra vierge olijfolie die onder 27 °C wordt verkregen bij de eerste mechanische persing van de olijvenpasta met een traditioneel hydraulisch perssysteem.

Wat betekent koude extractie?

Koude extractie is gereserveerd voor vierge of extra vierge olijfolie die onder 27 °C wordt verkregen door percolatie of centrifugatie. Moderne continue molens scheiden na malen en malaxeren de fasen vaak met centrifugale kracht in plaats van traditionele persmatten.

Hero: centrifugale olijfolie-extractor (decanter). Foto: Giancarlo Dessì / ‘Cettolini’ Instituut, Cagliari, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Waarom 27 °C?

27 °C is de wettelijke grens voor deze vrijwillige gereserveerde termen. Eén temperatuur bepaalt niet op zichzelf de uiteindelijke kwaliteit. Onderzoek toont dat malaxatietemperatuur en -tijd opbrengst, fenolen en aroma’s kunnen beïnvloeden, afhankelijk van onder meer cultivar, rijpheid en procescondities.

Betekent ‘eerste persing’ dat er een tweede persing is?

Niet zoals consumenten dat vaak voorstellen. De term hoort bij het wettelijk omschreven traditionele proces. In moderne continue systemen is ‘koude extractie’ de passende term wanneer aan de voorwaarden is voldaan.

Betekent koud geëxtraheerd automatisch topkwaliteit?

Nee. Extractietemperatuur is slechts één onderdeel. Voor de classificatie extra vierge olijfolie moet de olie voldoen aan de chemische en organoleptische EU-eisen.

Het etiket in 20 seconden

  • Eerste koude persing: hydraulische persen, onder 27 °C.
  • Koude extractie: percolatie of centrifugatie, onder 27 °C.
  • Geen van beide: betekent niet automatisch slechte kwaliteit; de termen zijn vrijwillig.
  • Extra vierge: gereguleerde categorie met conformiteitscriteria.

FAQ

Zijn de twee termen synoniemen?

Nee. Beide vereisen minder dan 27 °C, maar verwijzen naar verschillende systemen.

Mag olie bij 26 °C ‘koud geëxtraheerd’ heten?

Ja, als het vierge of extra vierge olie is en het proces aan de wettelijke methode voldoet.

Is olie zonder de term slechter?

Niet noodzakelijk. Het ontbreken van de term zegt op zichzelf niets definitiefs over kwaliteit of categorie.

Is kouder altijd beter?

Nee. Studies tonen complexe interacties tussen temperatuur, opbrengst, fenolen en aroma’s.

Conclusie

Eerste koude persing en koude extractie zijn gereguleerde termen voor verschillende technologieën onder 27 °C. Zie ze als procesinformatie, niet als automatische kwaliteitsranglijst.

Bronnen

  1. EU 2022/2104, art. 10: EUR-Lex.
  2. Geconsolideerde versie: EUR-Lex.
  3. Angeloni et al., 2024: studie.
  4. Veneziani et al., 2021: studie.
  5. Wikimedia Commons, Giancarlo Dessì, CC BY-SA 3.0: beeldcredit.